Zaštićeno područje – specijalni rezervat prirode, Brzansko Moravište, udaljen 30 kilometara od Kragujevca, između Grada Jagodina i Opštine Batočina krije prirodni fenomen – belu topolu koja je zvanično najdeblje stablo u Srbiji.
Prečnika više od 3 i po metra ova 220 godina stara lepotica mami uzdahe retkih posetilaca, ljubitelja prirode i ornitologa.
Ako se uzme u obzir da bela Topola živi u proseku oko 60 godina, jasno je da se radi o prirodnom fenomenu od izuzetnog značaja.
“Ceo ovaj potez koji nazivamo Brzanskim Moravištem pod zaštitom je Republike 2. i 3. stepena, a od pre tri godine njima upravlja JP ZOO vrt iz Jagodine. Rukavac Velike Morave i nekoliko jezera nastalih dugogodišnjom eksploatacijom šljunka predstavlja jedno od izuzetno važnih migracionih staništa za čak 60 zaštićenih i strogo zaštićenih vrsta ptica”, kaže Ivana Ristić Ćirić, VD direktorka JP ZOO Vrt Jagodina i dodaje da je stablo bele topole proglašeno zvanično najdubljim u Srbiji na osnovi istraživanja koje je sproveo Republički zavod za zaštitu prirode.
“Stručnjaci iz Zavoda i Ministarstva za zaštitu životne sredine redovno prate stanje stabla i ono što sve donekle čudi je starost bele topole koja bezmalo četiri puta premašuje prosečan životni vek svoje vrste”, navodi Ivana Ristič Ćirić. Kaže i da je pre nego što je u dogovoru sa replubličkim organima JP ZOO vrt Jagodina preuzelo upravljanje rezervatom, na ovom mestu, baš oko bele topole, bila velika divlja deponija.
Posle samo tri godine ovo zaštićeno područje, pravilnim upravljanjem, skoro u potpunosti je izmenilo izgled. Neke vrste ptica kojih godinama nije bilo vratile su se, a migraciono stanište primilo je i neke primerke koje ornitolozi na ovim prostorima beleže prvi put.
“Lokalno stanovništvo do pre par godina nije ovom mestu pridavalo gotovo nikakav značaj tako da nažalost izostaju očekivane priče i legende iz prošlosti. Ipak podatak da se u našem Zaštićenom području nalazi ova bela topola impozantnog prečnika i visine od nešto više od 36 metara sa površinom pod krošnjom od čak 816,45 kvadratnih metara, čini svih 65 hektara Brzanskog Moravišta posebno interesantnim kako za ljubitelje prirode, naučnike ali i nadležne u Republici koji su za protekle tri godine izdvojili oko 10 miliona dinara za očuvanje i zaštitu ovog područja”, zaključuje Ivana Ristić Ćirić.
U Zaštićenom području specijalnog rezervata prirode Brzansko Moravište strogo je zabranjen sportski i rekreativni ribolov, upotreba otvorenog plamena, odlaganje smeća… Ljubitelji koji žele da posete rezervat trebalo bi da se najave putem mejla JP ZOO vrt Jagodina.